ClickOnce

  ClickOnce يک تکنولوژي جديد است که از طرف شرکت مايکروسافت جهت ايجاد پروژه‌هاي نصب براي برنامه‌هاي تحت ويندوز به برنامه‌نويسان دات‌نت ارائه شده است. اين تکنولوژي از سال 2005 و به همراه دات‌نت frame work نسخه 2 به بازار آمد و همانطور که از نام آن برمي‌آيد، يک روش بسيار آسان و سبک براي ايجاد اين نوع پروژه‌ها محسوب مي‌شود.

  تکنولوژی MSI يک فناوري با امکانات نامحدود براي ساخت برنامه‌هاي نصب است که بخشي از آن به صورت محدود در دات‌نت گنجانده شده است. اين فناوري علاوه بر اين که امکانات مفيدي را براي برنامه‌نويسان فراهم مي‌آورد، داراي نقاط ضعفي نيزهست که از جمله آنها مي‌توان به موارد زير اشاره کرد:

    در نصب برنامه‌هاي تحت ويندوز با استفاده از تکنولوژي MSI، نگهداري پروژه کار دشواري است، چرا که با هر بار تغيير در برنامه، برنامه‌نويس و يا پشتيبان پروژه مجبور است کل پروژه را Uninstall کند و سپس مجددا از ابتدا با پروژه Setup جديد آن را نصب نمايد.

  همچنين اگر در يک شرکت تعداد کاربراني که برنامه روي کامپيوترشان نصب شده زياد باشد، کار نصب پروژه جديد براي کل کامپيوترها زمان بسياري نياز دارد. اما در تکنولوژي ClickOnce برنامه مي‌تواند به طور خودکار به‌روز شود، به اين صورت که با هر بار اجراي برنامه، ابتدا به محلي که براي کنترل نسخه جديد در آن تعريف شده است مراجعه نموده و اگر نسخه جديدي در آنجا وجود داشته باشد ابتدا آن نصب شده و سپس اجرا مي‌شود.

     در تکنولوژي MSI، تنها کاربر Administrator مي تواند برنامه را روي دستگاه نصب کند و به کاربران معمولي و با سطوح دسترسي پايين‌تر اجازه نمي دهد تا خودشان برنامه را روي دستگاه خودشان نصب کنند. ولي در تکنولوژي ClickOnce هر کاربر با هر سطح دسترسي مي‌تواند برنامه را روي دستگاه خود نصب نمايد. البته در اين حالت تنها آن بخش‌هايي از برنامه روي کامپيوتر وي نصب مي‌شوند که اجازه دسترسي به آن قسمت به او داده شده است.

  راه‌هاي نصب در ClickOnce

    در برنامه نصب ويژوال استوديو، بعد از اتمام کار و Build کردن برنامه، يک فايل EXE در اختيار برنامه‌نويس قرار مي‌گيرد که با انتقال آن به دستگاه کاربر و اجراي آن، برنامه روي آن سيستم نصب مي‌شود. در تکنولوژي ClickOnce سه روش براي نصب برنامه‌ها وجود دارد.

    در اين تکنولوژي اين امکان وجود دارد که برنامه‌نويس برنامه خود را روي يک وب‌سايت در يک آدرس از اينترنت و يا در يک آدرس FTP قرار دهد تا هر کس بتواند با مراجعه به آن آدرس، برنامه را از همانجا روي کامپيوتر خود نصب نمايد.

   روش ديگر همانند تکنولوژي MSI بوده و به اين صورت است که برنامه‌نويس، پروژه نصب را روي هاردديسک خود ايجاد کرده و با انتقال آن توسط يک رسانه مانند CD مي‌تواند آن را براي ديگران نصب کند.

    روش سوم نصب در يک شبکه محلي است. در اين روش برنامه‌نويس برنامه خود را روي دستگاه خود و يا يک کامپيوتر ديگر که عضو يک شبکه هستند ايجاد مي‌کند و تمامي کاربران عضو آن شبکه با مراجعه به محل ايجاد برنامه مي‌توانند آن را روي کامپيوتر خود نصب کنند.

  چگونه با ClickOnce کار کنيم

  ايجاد برنامه‌هاي نصب با استفاده از ClickOnce بسيار آسان است. براي اين کار احتياجي به ساخت پروژه جداگانه در داخل برنامه نيست، بلکه کافي است بعد از نوشتن و کامل شدن برنامه تحت ويندوز، روي نام پروژه خود در پنجره Solution Explorer کليک راست کرده و در منويي که ظاهر مي‌شود گزينه Publish را انتخاب نماييم. اين کار براي انتشار برنامه‌هاي تحت وب مورد استفاده قرار مي‌گيرد که با معرفي تکنولوژي ClickOnce از اين پس براي برنامه‌هاي تحت ويندوز نيز استفاده مي‌شود. با کليک روي گزينه Publish يک پنجره مانند شکل 1 نمايان مي‌شود که مي‌توانيد با استفاده از همين پنجره با طي مراحل کوتاه و آسان به سرعت پروژه نصب خود را توليد نماييد.

شکل 1

  همانطور که در شکل مشاهده مي‌کنيد، در اين پنجره مشخص مي‌کنيم که قصد داريم برنامه خود را در کجا Publish کنيم. در سمت راست محل آدرس يک دکمه Browse وجود دارد که مي‌تواند کار ما را در انتخاب آدرس مورد نظر آسان‌تر کند. با کليک اين دکمه پنجره ديگري باز مي‌شود (شکل 2) که اين پنجره از دو بخش اصلي تشکيل شده است.

شکل 2

  در سمت چپ اين پنجره 4 دکمه زير هم واقع شده است که هرکدام مربوط به يکي از مکان‌هايي است که ما مي‌توانيم برنامه را در آنجا انتشار دهيم.

    اولين دکمه File System است که در ابتدا نيز انتخاب شده است و براي اين است که برنامه را روي يکي از درايوهاي هاردديسک خود انتشار دهيم. همانطور که اشاره شد در اين حالت مي‌توان برنامه نصب ساخته‌شده را به طريقي به کامپيوتر مورد نظر منتقل کرده و در آنجا نصب کنيم.

    گزينه ديگري که در اختيار ما قرار داده شده است IIS دستگاه خودمان است. با اين روش افرادي که عضو شبکه‌اي باشند که کامپيوتر ما در آن قرار دارد مي‌توانند با وارد کردن آدرس سايتي که در IIS دستگاه ما وجود دارد در کامپيوتر خود و دسترسي به آن، برنامه را براي خود نصب کنند.

    امکان دیگر، انتشار برنامه روي يک FTP سايت است. در اين حالت کاربراني که مي‌خواهند برنامه را نصب نمايند بايد وارد اينترنت شده و در Browser خود به جاي پروتکل //:http پروتکل //:ftp و سپس آدرس سايت را وارد کنند تا بتوانند به برنامه دسترسي پيدا کنند. در اين حالت شما وارد کامپيوتر مورد نظر مي‌شويد و مرورگر شما نقش My Computer را براي شما بازي خواهد کرد و شما قادر خواهيد بود در کامپيوتر مقصد، فايل‌ها و فولدرهايي را که در اختيارتان قرار داده شده است مشاهده نماييد و با جستجو در آنها به برنامه نصب منتشر شده در آنجا دسترسي پيدا کرده و آن را براي خود نصب کنيد.

    ما مي‌توانيم با انتخاب دکمه Remote Site و وارد کردن آدرس URL يک سايت در اينترنت، برنامه خودمان را در آنجا منتشر کنيم. در اين حالت نيز کاربران با مراجعه به اينترنت و سايت مذکور به برنامه دسترسي خواهند داشت.

  در شکل 3،‌ مرحله بعد را مي‌بينيد که حالت ديگري از مرحله اول است و در آن سه روشي که براي ايجاد برنامه‌هاي نصب براي شما شرح داده شد به صورت جداگانه نمايش داده مي‌شود که با انتخاب هر کدام از روش‌ها و مشخص کردن يک آدرس مي‌توانيد مشخص کنيد برنامه در کجا انتشار يابد.

شکل 3

  بعد از اين مرحله، اگر در مرحله 2 يکي از گزينه‌هاي 1 و 2 را انتخاب کرده باشيم مشخص مي‌کنيم که برنامه نصب بايد حتما به صورت Online اجرا شود و يا مي‌تواند به صورت Offline نيز اجرا گردد (شکل 4).

شکل 4

  در برنامه‌هاي نصب ايجاد شده با استفاده از تکنولوژي ClickOnce مي‌توان مشخص کرد که برنامه در حالت هاي Online و يا Offline کار کند. اگر برنامه به صورت فقط Online باشد، در هنگام هر اجرا، برنامه ابتدا به سراغ آدرسي که در هنگام ايجاد برنامه نصب براي آن تعريف شده ، مراجعه مي‌کند و در صورت وجود فايل‌هاي مورد نظر در آن محل، اجرا مي‌شود ولي در حالت Offline با هر بار اجرا، برنامه کار خواهد کرد بدون آنکه به آدرس خاصي وابسته باشد. پس همان گونه که در شکل مشاهده مي‌کنيد در اين بخش توسط دو گزينه‌اي که در اختيار داريم تعيين مي‌کنيم که برنامه به صورت Online عمل کند و يا Offline . اگر در مرحله 2 گزينه DVD-ROM from a CD-ROM or را انتخاب کرده باشيد با زدن دکمه Next (شکل 5) براي شما نمايش داده خواهد شد.

شکل 5

  برنامه‌نويس در اين صفحه مشخص مي‌کند که برنامه بعد از هر بار اجرا در آدرس خاصي کنترل کند که آيا نسخه جديدي از برنامه موجود است ويا خير و در صورت وجود نسخه جديدتر ابتدا آن را نصب نمايد و سپس اجرا شود. در اين قسمت همچنين مي‌توان معين کرد که برنامه هرگز وجود نسخه جديد را کنترل نکند.

  بعد از اين مراحل با کليک روي دکمه Finish برنامه ما با مشخصاتي که تعيين نموده‌ايم انتشار مي‌يابد.

  چگونه برنامه انتشار يافته را نصب کنيم

  بعد از انتشار برنامه، در محل مشخص شده براي انتشار، يک فايل Setup.Exe به وجود مي‌آيد که با اجراي آن مي‌توان پروژه را روي دستگاه نصب کرد. بعد از اجراي فايل Setup يک پنجره مانند شکل 6 ظاهر مي‌شود . در اين پنجره يک دکمه Install وجود دارد که با کليک آن برنامه به راحتي نصب مي‌شود.

شکل 6

  علت انتخاب نام ClickOnce براي اين تکنولوژي نيز همين است که فقط با يک کليک مي‌توان برنامه را نصب کرد. بعد از نصب برنامه، يک فولدر با نام برنامه در داخل Program Files ايجاد مي‌شود و فايل اجرايي برنامه در آن قرار مي‌گيرد و مي‌توان با مراجعه به آن برنامه را اجرا کرد. بعد از اجراي برنامه در صورت Online بودن برنامه و يا کنترل Update، برنامه اجرا شده و در صورت وجود نسخه جديد مجددا شکل 6 نمايان خواهد شد که مي‌توان نسخه جديد را نصب کرده و از آن استفاده نمود.

  جالب اين جاست که در اين تکنولوژي، فايل‌ها و Resourceهاي مورد نياز برنامه به صورت خودکار تشخيص داده شده و همگي همراه فايل اجرايي برنامه به محل نصب منتقل مي‌شوند.

  نکته: براي Uninstall کردن برنامه‌هايي که با ClickOnce نصب مي‌شوند بايد در قسمت Control Panel ، گزینه Programs Add Remove را انتخاب کرده و سپس با انتخاب نام برنامه، آن را حذف نماييم.

  12 شهریور 1390

  منبع :مجله رایانه خبر

  
  
back
طراحي شده توسط مرکز خدمات کامپيوتري دفتر برنامه ريزي و تاليف کتب درسي