نگاهي بر تهديدات فناوری اطلاعات در ايران و جهان

گردآورنده : فرح نجفی جيلانی

  مقدمه

  دستيابي به فناوري اطلاعات و ارتباطات الکترونيکي، باعث تحول و تحقق سريع وآسان توسعه اجتماعي و سياسي و تبادل اطلاعات مهم و حياتي گرديده است. اما اين فناوري به رغم قابليت هاي فراوان و منحصر به فردي که عرضه نموده، در اثر آسيب پذيري فراوانش در برابر انواع سوء استفاده هاي منحرفانه و مجرمانه، دغدغه هاي جدي را نيز بر انگيخته است و به سادگي نمي توان در مقا بل فرصتهاي بي شمارش، از تهديدهاي آن چشم پوشي کرد.

  با توجه به روند شتابان توسعه ي فناوري هاي اطلاعاتي و ارتباطي، اين موضوع به يک مسئله ي راهبردي براي کشورها مطرح شد که آيا مي توان شيوه ها ي نويني براي مبارزه فرهنگی در آينده بيابند. با ورود به عصر اطلاعات، ايده ي استفاده از اين فناوري به عنوان جنگ افزار غير هسته اي در اکثر کشورها مطرح شد.

  اين شبکه در سال 1969 به صورت شبکه هايي به نام آرپانت که مربوط به وزارت دفاع آمريکا بود راه اندازي شد. هدف اين بود که با استفاده از رايانه هاي متصل به هم، شرايطي ايجاد شود که حتي اگر بخش هاي عمده اي از سيستم اطلاعاتي به هر دليلي از کار بيفتد،کل شبکه بتواند به کار خود ادامه دهد تا اين اطلاعات حفظ شود. در واقع از همان ابتدا فکر ايجاد شبکه، براي جلوگيري از اثرات مخرب حملات اطلاعاتي بود. در سال 1971 تعدادي از رايانه هاي دانشگاه ها و مراکز دولتي به اين شبکه متصل شدند و محققين از اين طريق شروع به تبادل اطلاعات کردند. در سال1988،آرپانت براي اولين بار با يک حادثه امنيتي سراسري در شبکه مواجه شد. يک دانشجو در نيويورک برنامه هايي نوشت که مي توانست به يک رايانه هاي ديگر نفوذ کند و به صورت تصاعدی تکثير شود. اين برنامه سبب شد طي مدت کوتاهي ده درصد از رايانه هاي متصل به شبکه در آمريکا از کار بيفتد. به دنبال اين حادثه،" بنياد مقابله با حوادث امنيتي" شکل گرفت که در مقابله با اينگونه حملات نقش موثري داشت.

   علي رغم وجود جنبه هاي مثبت شبکه جهاني اينترنت، سوء استفاده از اين شبکه توسط افراد متخلف، امنيت ملي را در کشورهاي مختلف با خطر روبه رو ساخته است. گستردگي و تنوع اطلاعات آلوده روي اينترنت، انتشار تصاوير مستهجن، ايجاد پايگاه هايي با مضامين غير اخلاقی در کشورهاي پيشرفته صنعتي، کارشناسان اجتماعي را به شدت نگران کرده است، به گونه اي که دولت ها را مجبور به تصويب قوانيني مبني بر کنترل اين شبکه در سطح کشورها نموده است. هشدار، جريمه و بازداشت براي برپا کنندگان پايگاه هاي مخرب و فساد انگيز تدابيري است که کشورهاي مختلف جهان براي مقابله با آثار سوء اينترنت اتخاذ کرده اند.

  راهکارهای کنترلی برخی از کشور ها در بستر جهاني اينترنت

  در آمريکا، اينترنت هم به عنوان تهديد امنيتي و هم به عنوان بزرگترين فرصت ملي تلقي مي شود. افزايش جرائم رايانه اي در آمريکا، اين کشور را واداشت تا بودجه قابل ملاحظه ای را براي مبارزه با جرايم رايانه اي و تاسيس مرکز امنيت ملي، مشارکت شرکتهاي اينترنتي و تجارت الکترونيک عليه حمله کنندگان به سايتهاي رايانه اي تخصيص دهد .

   چيـن رسماٌ اعلام کرده که به دنبال برقراري توازن ميان جريان آزاد اطلاعات و صيانت فرهنگي و ارزشهاي اجتماعي خود مي باشد. پيتر پيت معاون شرکت دولتي اينترنت چين گفته است: ما علاقه به مواد حساسيت بر انگيز در اينترنت نداريم، اما محتواي فيلتر شده، اينترنت را تنها و مهم ترين نيرويي مي دانيم که درهاي چين را بر روي دنيا مي گشايد و راه تغييرات اقتصادي را هموار مي کند.

  در اجراي اين استراتژي، چين اقدامات زير را انجام داده است:

   تاسيس شرکت دولتي اينترنت چين و انحصار ورود اينترنت به کشور از طريق اين شرکت
   سرمايه گذاري عظيم در صنايع الکترونيک،مخابرات و رايانه
   اقدامات وسيع و سازمان يافته براي تکثير، شبيه سازي نرم افزارها و برنامه هاي کاربردي رايانه اي و تقويت صنعت عظيم نرم افزار
   همکاري با شرکت های بزرگ اينترنتي آمريکا براي ايجاد خدمات مبتني بر وب با استانداردهاي کيفي AQL و استانداردهاي اخلاقي و قانوني چين
   جلب همکاري AQL وNetscape براي توليد يک پويشگر اينترنت به زبان چيني
   هزينه عظيم براي فيلتر کردن محتواي نامناسب اخلاقي و سياسي در اينترنت

  تهديدات فناوري اطلاعات و اينترنت در کشور

   با توجه به شدت و گستره ي نفوذ اينترنت در ايران، توجه و تلاش دشمنان جمهوري اسلامي ايران نسبت به بهره برداري از اينترنت در جريان مقابله فرهنگي، اعتقادي، سياسي و امنيتي با کشورمان معطوف شده و در اين راستا اقدامات زير را انجام داده اند:

   اختصاص 50 ميليون دلار در مقابله با فيلترينگ ايران و راه اندازي سايتهاي ضد پروکسي به منظور حمايت از دسترسي کاربران ايراني به جريان آزاد اطلاعات هدايت شده، از جمله اقداماتي است که بر عليه ايران صورت مي گيرد .
   سازمان سيا، پايگاه اطلاعاتي جهت شناسايي و پيگيري سايت هاي حاوي مطالب مذهبي با مديريت رئيس سابق سازمان امنيت ملي آمريکا ايجاد مي نمايد.
   کميسيون اروپا پيش نويس قانوني را تهيه کرده است که شبکه هاي اينترنتي را ملزم مي کند ريز اطلاعات تماسها را حداقل تا شش ماه نگهداري کنند. همچنين بر اساس همين پيش نويس، مراکز مخابراتي موظف به حفظ اطلاعات تماسها حداقل تا يکسال هستند. اين اطلاعات، شماره هاي گرفته شده، تماسهاي پاسخ داده شده و نشده، محل مورد استفاده، سايتهاي مشاهده شده و ديگر اطلاعات ارزشمند در بررسيها و تحقيقات را شامل مي شود.
   گوگل، فهرستي از جست وجوهاي احتمالي از طريق کاربران اينترنت را از سرويسهاي جاسوسي جهان غرب به شکل روزآمد دريافت مي کند و بانکي از جست وجوهاي انجام شده بر اساس اين رشته کلمات توسط تمامي جست وجوگران در سرتاسر دنيا را در فهرستي جديد با اطلاعات بيشتر تهيه و به اين سرويس ها ارسال مي کند. اين اطلاعات شامل IP، شماره تلفن(در صورت امکان)، موقعيت جغرافيايي، تاريخ و ساعت جست وجو ،جستجوهاي برگزيده و ديگر اطلاعات موجود مي باشد.
   گوگل،در سرويس جي ميل خود، براي شناخت علاقه مندي ها و توجه کاربران اينترنتي به موضوعات مختلف؛ محتواي ايميل هاي آنان را بررسي کرده و هنگام مشاهده ايميل ها، تبليغاتي متناسب با هر کدام به کاربر ارائه مي دهد.
   گروهکها و احزاب مخالف و ضد انقلاب براي نيل به اهداف خود عليه جمهوري اسلامي ايران به اينترنت روي آورده اند و راه اندازي پايگاه هاي جنگ رواني و عضو گيري در آن يکي از روشهايي است که در اين شبکه جهاني در حال برنامه ريزي است .
   تعدادي از کاربران اينترنت و به خصوص جوانان کشور، امروزه وقت زيادي صرف ديدن سايت هاي مبتذل ،اتاق هاي گفت وگو در اينترنت و ديگر محصولات ضد فرهنگي و دوستيابي اينترنتي مي نمايند که اين موضوع تاثير زيادي در استحاله فرهنگي و سياسي جوانان و همچنين کم رنگ نمودن اعتقادات ديني آنان دارد.
   در حال حاضر وبلاگها و سايتهايي که در داخل توسط شرکتهاي داخلي پشتيباني و راه اندازي مي گردند، فيلتر مي شوند در حالي که از ابتدا مي توان نسبت به ايجاد و راه اندازي آنها با اقدامات نظارتي جلوگيري کرد.
   با توجه به ترويج پست الکترونيکي، اقتصاد الکترونيکي و غيره، افرادي نيز وجود دارند که به عنوان هکر به اين سيستم ها و شبکه ها نفوذ کرده و نسبت به سرقت اطلاعات، جابجايي حساب هاي مالي و بانکي، تغيير در محتواي اطلاعات سايت هاي اينترنتي و يا از کار انداختن بخشي از خدمات الکترونيکي اقدام مي نمايند.
   با توجه به گستردگي زياد جامعه جوان در ايران، يکي از راه هاي پيگيري اهداف سياسي و امنيتي ، روش فرهنگي است. در حال حاضر يکی از شيوه های پر کردن اوقات فراغت و ابزار سرگرمي نوجوانان و جوانان ، خصوصاٌ در شهرهاي بزرگ ايران، بازي هاي رايانه اي است. اين در حالي است که عناصر تاثير گذار رواني به شکل آشکاري در اين نرم افزارها ، که روزانه به عنوان سرگرمي توسط کودکان، نوجوانان،جوانان و حتي بزرگسالان در حال به کار گيري مي باشد، گنجانده شده است .
   بازي هاي رايانه اي غير اخلاقي و مغاير با ارزشهاي ملی ، مذهبی که حتي در کشورهاي اروپايي و آمريکايي داراي محدوديت است ، بدون هيچ محدوديتي توسط شرکت هاي داخلي منتشر می شوند و متاسفانه نظارت کافی برمحتوای اين بازی ها و عملکرد گيم نت ها صورت نمي گيرد.

  اين در حالي است که مقام معظم رهبري در سال 1380 خطاب به شوراي عالي انقلاب فرهنگي، وضعيت اينترنت را نابسامان عنوان کرده و ضمن هشدار، بحث کنترل و پالايش پايگاه هاي مخرب و برخورد با تخلفات اينترنتي را در راس اولويتهاي فرهنگي دانسته و برای اين کار مهلت يک ماهه مقرر فرمودند. معظم له در مورخه 26/9/81 در ديدار به اعضاء شوراي عالي انقلاب فرهنگي فرمودند:

  "اينترنت يکي از نعم بزرگ الهي است، اما در عين حال يک نقمت بزرگ هم هست؛ يعني يک چاقوي دو دم و خطرناک... اينترنت الان مثل يک جريان افسار گسيخته است... اين مثل آن است که کسي يک سگ وحشي را بياورد، بگويند قلاده اش کو؟ بگويند سفارش کرده ايم آهنگر قلاده را بسازد! "

  تجزيه و تحليل

   بستر ارتباطي و اطلاع رساني اينترنت براي دسترسي به اطلاعات و اخبار در زمينه هاي مختلف علمي، تحقيقاتي، فني و خدماتي و در موضوعات متعدد اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، سياسي و غيره بسيار مفيد و توسعه کاربري آن براي آحاد جامعه لازم است. ولي در کنار اين کاربردهاي گسترده، متاسفانه آمار مراجعه کنندگان به مصاديق غير اخلاقي بسيار زياد است و از طريق اينترنت، مقدسات و ارزشهای جامعه مورد توهين قرار می گيرد.

    يکي از استراتژي هاي عمده دشمنان نظام مقدس جمهوري اسلامي توسعه بدون کنترل اينترنت و مقابله با فيلترينگ اينترنت در کشور است.

   هرچند اقدامات فيلترينگ صد در صد نيست، ولي مي توان بخش زيادي از فعاليت هاي غير مجاز اينترنتي را محدود و کنترل نمود.

   شناسايي و بررسي کارشناسي روش های موثر در ساماندهي فضاي IT و اينترنت کشور ، نقش تعيين کننده اي در توسعه و کنترل صنعت IT در کشور دارد که مي بايست به صورت جامع و کلان در سياست گذاري ها مورد توجه قرار گيرد.

   مقابله با الگو هاي نادرستی که از طريق کانال هاي ماهواره اي و سايت هاي اينترنتي تبليغ مي شود.

   قوانين کافی در خصوص جرائم رايانه اي، تخلفات اينترنتي و به طور کلي به کارگيري غير مجاز دستاوردهاي فناوري اطلاعات، تدوين شود.

   کنترل مصاديق غير مجاز و فيلترينگ اينترنت لازم است به طور جدي مورد توجه قرار گيرد. به طور کلي، همزمان با توسعه ی دستاوردي از فناوري اطلاعات در بين مردم، تدابير کنترلي آن اتخاذ شده و سپس راه اندازي و نهادينه شود.

  منبع:برگرفته ازمقاله : نگاهي بر سير توسعه فناوري اطلاعات و اينترنت و تهديدات آن در کشور(سايت شهيد آويني)
  
  
back
طراحي شده توسط مرکز خدمات کامپيوتري دفتر برنامه ريزي و تاليف کتب درسي