ترجمه و تنظيم: افسانه دشتي

  مقدمه:

  همچنان كه فناوري اطلا‌عات، توسعه بيشتري مي‌يابد، شبكه‌ها نيز به عنوان يكي از پيامدهاي اين توسعه اهميت بيشتري پیدا می کند. اما شبكه‌ها فقط منحصر به انواع متداول LANها يا WANها نمي‌گردند و شبكه‌سازي روش‌هاي ديگري نيز دارد. در اين زمينه تجهيزاتي مانند Thin Clientها، Net PCها و Network computerها مطرح مي‌شوند كه هر يك ويژگي‌هاي خاص خود را دارند. در اين مقاله قصد داريم به معرفي فناوري مرتبط با Thin Clientها بپردازيم.

  آشنايي با Thin Client

  شبكه مبتني بر Thin Client، شبكه‌اي مبتني بر سرور است كه تقريباً كليه ی پردازش ها در آن، توسط اين سرور صورت مي‌پذيرد. كليه ی برنامه‌هاي كاربردي روي سرور اجرا شده و توسط Clientها قابل استفاده هستند. واژه ی thin در اين فناوری، به دليل حجم پايين پردازشي است كه توسط Clientها صورت مي‌پذيرد. در مقابلِ اين فناوری، Fat Clientها مطرح مي‌باشند كه كليه ی پردازش‌ها را روي Client انجام مي‌دهند. به طور كلي ساختار شبكه هاي مبتني بر Thin Client از يك سرور با قدرت بالا و تعدادي Client تشكيل شده است كه قابلیت پردازش محدودي دارند.

  Thin Client چيزي جز يک رایانه ی جمع و جور نيست اما اين رایانه براي استفاده به صورت يک پايانه‌ي شبکه‌اي طراحي و تنظيم شده است. شکل بالا نمونه‌اي از يک Thin Client را نشان مي‌دهد

   يک شبكه مبتني بر Thin Client چگونه فعاليت مي‌كند؟

  يك شبكه مبتني بر اين فناوری داراي يك يا چند سرور با ويژگي‌هاي خاص مي‌باشد. سيستم‌‌عامل اين سرورها مي‌تواند هريك از سيستم عامل‌هاي موجود (با توجه به برنامه‌هاي كاربردي موردنظر) نظير يونيكس، لينوكس،(Windows NT Terminal Server Edition (NT TSE ، يا ... باشد. علاوه بر سيستم‌عامل، بر روي هر يك از اين سرورها يك نرم افزار كنترلي وجود دارد كه فعاليت‌هاي Clientها را كنترل مي‌نمايد. بسياري از اين نرم افزارهاي كنترلي به صورت رايگان عرضه مي‌شوند و معمولا‌ً توسط شركت‌هاي نرم‌افزاري توليد مي‌گردند.

  كاربردها :

  اين شبكه‌ها در بسياري از سازمان‌ها مورد استفاده قرار مي گيرند. اما بزرگترين مشتريان اين شبكه‌ها، بانك‌ها، آژانس‌هاي هوايي و سازمان‌هايي هستند كه داراي شعبات متعدد مي‌باشند. امروزه از اين تجهيزات براي تجهيز مدارس نيز استفاده مي‌شود.

  مزايا

   امنيت: با توجه به اين نكته كه سيستم‌هاي Thin Client داراي هاردديسك نمي‌باشند و امكان download كردن نرم‌افزار نيز روي آن‌ها وجود ندارد، هيچ نوع ويروسي نمي تواند سيستم را مورد حمله قرار دهد. به اين ترتيب امنيت اين نوع سيستم ها تضمين شده است. با استفاده از امكانات سيستم مديريتي و كنترلي موجود بر روي سرورها مي‌توان دسترسي كاربران را نيز به نحو مطلوب محدود نمود.

   مديريت پذيری :در اين شبكه فقط كافي است سرور مديريت شود. جهت رفع نقايص احتمالي نيز سرور اصلي مد نظر مي باشد.

   كنترل و نظارت : كاربران شبكه‌هاي Thin Client نمي‌توانند applicationهاي خود را بر روي Client نصب نمايند. همچنين قادر به تغيير پيكربندي سيستم نمي‌باشند.

   هزينه ی سخت افزار :اين تجهيزات از PCها به مراتب ارزان‌تر مي‌باشند. به علاوه به دليل عدم وجود قطعات جانبي، كمتر دچار خرابي مي شوند. در نتيجه هزينه نگهداري اين تجهيزات نيز كمتر است.

   سهولت ارتقاء ارتقاء و نگهداري Thin Clientها بسيار ساده و مقرون به صرفه است. زيرا براي ارتقاء شبكه کافی است فقط سرور مربوطه را upgrade نمود. براي اضافه كردن ترمينال‌هاي جديد به شبكه، فقط كافي است از طريق نرم افزار مركزي كه روي سرور نصب شده، نرم افزار كنترلي را روي Client جديد نصب نمود. در صورت خرابي یک ترمینال نيز مي‌توان به راحتي ترمينال مورد نظر را از شبكه خارج نمود.

   ذخيره ی انرژي در مقايسه با رایانه هاي شخصي، اين سيستم‌ها انرژي كمتري مصرف مي نمايند. در اين سيستم‌ها به علت پردازش پايين، توان مصرفي آنها در حدود ده الي بيست وات در ساعت مي‌باشد. در حالي كه توان مصرفي يك رایانه از نوع PC در حدود 250 وات در ساعت مي باشد.

  معايب:
  معايب استفاده از اين سیستم ها را مي‌توان اين‌گونه برشمرد:

   عدم انعطاف پذيری در صورتي كه نرم افزاري بر روي سرور نصب نشده باشد، كاربران نمي توانند از آن استفاده نمايند.

   وابستگي به سروربا توجه به ساختار Thin Client، لازم است سرور از امنيت بالايي برخوردار باشد. زيرا در صورت از كار افتادن سرور، شبكه به طور كامل مختل خواهد شد. در نتيجه براي جلوگيري از اين امر، روش‌هاي مختلفي جهت ايجاد redundancy نرم افزاري و سخت‌افزاري استفاده مي شود. مكانيزم‌هاي متفاوت Failover نيز براي پردازنده‌ها و پايگاه داده مورد استفاده قرار مي‌گيرد. امكان Load balancing سخت‌افزاري و نرم‌افزاري نيز براي اين سرورها از موارد ضروري مي باشد كه همه اين‌ها قيمت سرور موردنظر را به شدت بالا‌ مي‌برد.

   پهناي باندمانند ساير شبكه هاي رایانه اي، پهناي باند اين شبكه نيز وابسته به تعداد Clientها مي باشد. با توجه به انجام كليه ی فرآيندهاي پردازشي توسط سرور، ترافيك اين شبكه بسيار بالا است. زيرا كليه ی دستورات پردازشي بايد به سرور منتقل شده و نتايج به Clientها تحويل گردند.

   كمبود فضاي حافظهبا توجه به ساختار اين سيستم ها امكان استفاده از هيچ نوع حافظه ی جانبي نظير انواع ديسك ها برای ترمینال ها وجود ندارد.

   استفاده از تجهيزات جانبي در اين نوع شبكه‌ها تجهيزات جانبي محدود مي‌باشند. تجهيزاتي نظير دوربين‌هاي ديجيتال يا تجهيزات تصويري را نمي‌توان به اين ترمينال‌ها متصل کرد. اما در حال حاضر انواعي از ترمينال‌ها وجود دارند كه پورت هاي مختلفي را پشتيباني مي‌كنند.

   امكانات ضعيف پشتيبانی از مالتي مديا برنامه‌هاي كاربردي كه نياز به پردازش‌هاي تصويري زياد دارند، روي اين شبكه‌ها به خوبي كار نمي‌كنند. زيرا كليه فرآيندهاي پردازشي توسط سرور مركزي صورت مي گيرد كه در صورت تخصيص پردازنده به برنامه های کاربردی مالتي مديا، كارآيي شبكه به شدت كاهش مي يابد. پيشرفت هايي كه در زمينه فناوری هاي پردازنده ها و سرورها صورت پذيرفته است، تا حدودي اين قبيل مشكلات را كاهش داده است. اما هنوز هم عدم پشتيباني از اين چنين كاربردهايي از نقاط ضعف Thin Clientها محسوب مي گردد.

  انواع Thin Client

  همان‌گونه كه اشاره شد اين سيستم ها نيز انواع مختلفي دارند كه با توجه به ميزان پردازشي كه توسط Clientها و سرور صورت مي گيرد از يكديگر متمايز مي‌گردند. در ادامه تعدادي از انواع اين‌ سيستم ها معرفي مي شوند.

  Ultra thin client

  در اين سيستم كاربر يك صفحه كليد، ماوس و مانيتور دارد. كليه ی پردازشي كه توسط Clientها در اين سيستم انجام مي شود، پردازش ورودي صفحه كليد، ماوس و خروجي روي مانيتور مي‌باشد و ساير پردازش‌ها توسط سرور انجام مي‌شود. ترمينال‌هاي ويژه‌اي از اين نوع، امكان پردازش كارت‌هاي هوشمند را نيز دارند.

  (Windows Based Terminal (WBT

  اين ترمينال‌ها خود بر دو نوع هستند:

   ترمينال‌هاي استانداردي كه از پروتكل‌هاي (RDP (Remote Desktop Protocol مايكروسافت يا Citrix ICA (Independent Computing Architecture) استفاده مي نمايند.

   ترمينال‌هايي كه از سيستم عامل‌هاي نوشته شده توسط يك سازنده خاص (براي Clientهاي خاص) استفاده مي نمايند. البته ا‌ين سيستم‌ها از پروتكل‌هاي استاندارد نيز پشتيباني می کنند.

  در رابطه با اين نوع ترمينال‌ها نكته قابل ذكر اين است كه مجموعه‌اي ازPC ‌ها نيز وجود دارند كه با محدود كردن عملكردشان مي‌توان از آن‌ها در شبكه‌هاي Thin Client استفاده نمود. از اين PCها براي مواردي كه كاربردهاي چندرسانه‌اي در شبكه‌ها وجود دارد استفاده مي شود. به اين ترتيب می توان پردازش‌هاي تصويري و صوتي را توسط خود Client انجام داد.

  Internet terminal

  اين ترمينال‌ها مرورگرهاي اينترنت را به همراه دارند.

  Low spec PC solution

  به علت عدم نياز به پردازش توسط Clientها مي‌توان از PCهايي كه از رده خارج شده‌اند نيز براي ايجاد شبكه‌هايThin Client استفاده نمود. از اين راه‌حل بيشتر در مدارس استفاده مي شود.

  Tubby client

  اين نوع Clientها در حقيقت PCهايي مي‌باشند كه خود داراي سيستم عامل و نرم افزارهای کاربردی مستقل هستند. اين PCها با استفاده از يك نرم افزار امكان اتصال به شبكه Client Thin را نيز دارند. به ترتيب مي‌توانند از نرم افزارهای کاربردی كه روي سرور موجود است نيز استفاده نمايند.

  Disabled PC solution

  در اين نوع از ترمينال‌ها، از امكانات موجود در PCها نظير Floppy disk و CD استفاده نمي‌شود. و به اصطلا‌ح آن‌هاDisable مي‌شوند. البته اين روش براي مدت زمان طولاني روش مناسبي محسوب نمي شود. در صورتي كه از اين شبكه در كنار يك شبكه استاندارد استفاده شود، راه‌حل بهينه‌اي است.

  Blade PC architecture

  از اين ساختار براي Clustering يا خوشه‌بندي استفاده مي‌شود. در ساختار Blade PC از PCها به عنوان سرور استفاده مي شود. اين سرورها در يك محل به صورت متمركز گرد‌آوري شده و يك سرور مديريت، كليه PCها را كنترل مي نمايد و ترافيك را ميان آن‌ها تقسيم می کند. كليه ی اجزاي جانبي نظير صفحه كليد، ماوس و مانيتور كاربران از طريق يك ارتباط استاندارد به PC ها متصل مي‌شود. البته ا‌ين راه حل بسيار گران بوده و در عين حال ساختار مديريتي پيچيده‌اي دارد.

  پروتكل‌هاي ارتباطي

  همان گونه كه ذكر شد، دو پروتكل مطرح در اين زمينه وجود دارند.

  پروتكل Citrix ICA: پروتكلي است كه به Clientها اين امكان را مي‌دهد تا با سرور مركزي ارتباط برقرار نمايند. با استفاده از اين پروتكل بسياري از نرم افزارهای کاربردی تحت ويندوز قابل اجرا هستند.

  پروتكل RDP: اين پروتكل نيز يك پروتكل ارتباطي است كه امكان برقراري ارتباط ميان سرور و Clientها را ميسر مي سازد.

  نتيجه گيری:

  در اين نوشتار با نوع ديگري از شبكه سازي مبتني‌بر فناوري Thin Clientها آشنا شديد. شبكه‌هايي كه تمركز اصلي آن بر روي سرور بوده و كلا‌ينت‌ها با حداقل توان پردازشي در اختيار كاربران قرار مي‌گيرند. كاربرد عمده اين قبيل شبكه‌ها با توجه به معايب و مزاياي گفته شده، مكان‌هايي نظير آژانس‌هاي هواپيمايي، بانك‌ها و مراكز آموزشي مي‌باشند.

  
  
back
طراحي شده توسط مرکز خدمات کامپيوتري دفتر برنامه ريزي و تاليف کتب درسي