طرح مدارس هوشمند

گردآورنده : فرح نجفي جيلاني

 در سال هاي اخير تلاش هاي بسياري صورت گرفته است تا با بازساري مدارس و اجراي برنامه هاي نو آورانه ، دبيران و دانش آموزان براي قرن 21 آماده شوند. يکي از اين برنامه هاي ، استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات در عرصه ي آموزش و پرورش بوده است که بيش از آن چه استفاده از فناوري صرف باشد، نوعي نوآوري آموزشي داراي جهت گيري است.
 چگونگي استفاده از اين فناوري در نظام آموزش عمومي کشورها به صورت هاي گوناگون بوده و در چارچوب هاي مختلف زير صورت گرفته است :


  توسعه ي زيرساخت و تجهيزات شامل :
       زير ساخت فناوري ارتباطات در آموزش
       دسترسي به شبکه هاي اطلاعاتي در آموزش


  توسعه ي منابع انساني شامل :
       سواد اطلاعاتي کارکنان موسسات آموزشي
       سواد اطلاعاتي فراگيرندگان موسسات آموزشي


  توسعه ي سياست ها شامل :
       سياست ملي توسعه ي فناوري اطلاعات در آموزش
       سياست مراکز آموزشي براي توسعه ي فناوري اطلاعات


  توسعه ي محتوا و کاربرد شامل :
       برنامه هاي آموزشي مرتبط با فناوري اطلاعات
       برنامه هاي آموزشي مبتني بر محيط هاي جند رسانه اي


  توسعه ي نهادها شامل :
       نهادهاي آموزشي مبتني بر فناوري اطلاعات
       مشارکت بخش خصوصي در دستيابي به آموزش مبتني بر فناوري اطلاعات


 در ايران نيز از سال 1380 وزارت آموزش و پرورش به عنوان يکي از راهکارهاي اصلاح نظام آموزشي ، تصميم گرفت فناوري اطلاعات را در مدارس توسعه دهد. اهم اين برنامه ها عبارت بودند از :
       طراحي و تدوين سند توسعه ي فناوري اطلاعات در آموزش و پرورش ايران
       تجهيز 6000 دبيرستان به تجهيزات سخت افزاري
       آموزش ICDL به دبيران مدارس
       اتوماسيون اداري آموزش و پرورش
       توليد چند رسانه اي هاي آموزشي براي مدارس
       برگزاري جشنواره ي چند رسانه اي هاي آموزشي رشد
       تاسيس شبکه ي اطلاع رساني رشد (شبکه ي مدارس ايران)
       قرار دادن درس هاي فناوري هاي رايانه اي در برنامه ي درسي دوره ي آموزش عمومي
       برگزاري جشنواره ي توليد محتواي الکترونيکي آموزشي
       برگزاري جشنواره ي تدريس مبتني بر فناوري اطلاعات
       انتشار نشريه تخصصي در باره ي آموزش و پرورش و فناوري اطلاعات (نشريه ي مدرسه فردا)
       تجهيز مدارس به نرم افزارهاي آموزشي
       طراحي برنامه هاي درسي مبتني بر فناوري اطلاعات
       . . . . .
هفت اصل اساسي در مدارس هوشمند

پرکينز، استاد دانشگاه هاروارد ، اصول اساسي مدارس هوشمند را به شره زير بيان مي کند:
   يادگيري محصول تفکر است و تفکر را همه ي دانش آموزان مي توانند به خوبي فراگيرند.
   يادگيري مستلزم فهم عميق همراه با کاربرد منعطف و فعال دانش است.
بر اين اساس 7 اصل اساسي در مدارس هوشمند که بايد مد نظر قرار گيرد عبارتند از:
   دانش مولد : انتخاب دروس مفيد براي دانش آموزان
   تلقي از هوش مفيد به عنوان امري مکتسب و نه خصيصه اي ثابت
   تاکيد بر فهميدن
   آموزش به قصد کسب مهارت و انتقال آن به موقعيت هاي جديد
   ارزيابي به قصد يادگيري ونه امتحان
   تلقي از مدرسه به عنوان سازمان يادگيرنده
   پذيرش برخورد با موقعيت هاي پيچيده

تاريخچه ي مدارس هوشمند

   از اوايل ژوئن سال 1997 وزارت آموزش و پرورش مالزي درگير بحثي عمومي در قالب "مدرسه ي هوشمند" شد.
 در آغاز ، طرح مدرسه ي هوشمند در 90 مدرسه به صورت آزمايشي اجرا شد و سپس توسعه يافت. در سند آموزش و پرورش مالزي، هدف اين مدارس کمک به تحقق اهداف فلسفه ي تربيتي مالزي عنوان شده است و نيز تربيت نيروي کار به گونه اي که بتواند با چالش هاي قرن 21 مواجه شود. تحول از يادگيري مبتني بر حافظه به آموزش و پرورشي که تفکر، خلاقيت ، نوع دوستي، توجه به تفاوت هاي فردي، روش هاي گوناگون يادگيري و پايه ريزي دسترسي عادلانه به فرصت هاي آموزشي از ضروريات تغيير در نظام آموزش و پرورش محسوب مي شود.

بنا به تعريف ، "مدرسه ي هوشمند " يک مرکز يادگيري است که از نظر فعاليت هاي يادگيري –ياددهي و مديريت مدرسه طوري سازمان دهي شده است که بتواند دانش آموزان را براي ورود به عصر اطلاعات آماده کند.

در سايت مدرسه ي هوشمند مالزي، الزاماتي که تاسيس مدارس هوشمند را ضروري مي داند ، به شرح زير آمده است:

   آماده کردن فارغ التحصيلان مدارس براي مواجهه با عصر اطلاعات
   از فرهنگ امتحان مدار به فرهنگ انديشه ورزانه و دانش خلاق
   تاکيد مجدد بر آموزش علوم و فناوري با تمرکز بر نوآوري و خلاقيت
   آموزش مهارت هاي ICT به دانش آموزان
   ترويج ارزش هاي فرهنگي مالزي در ميان دانش آموزان

طرح مدرسه ي هوشمند در ايران

  طرح مدرسه ي هوشمند در ايران ، متاثر از نظام آموزش و پرورش مالزي بوده است. اين طرح از سال 1383 آغاز شد و زمان اجرايي شدن آن 3 سال بعد يعني سال 1386 تعيين گرديد. مدرسه هوشمند مدرسه اي فيزيکي است که فرآيندهاي اداري و آموزشي آن مبتني بر فناوري رايانه و شبکه، محتواي اکثر دروس آن الکترونيکي، و سامانه ي ارزشيابي و نظارت هوشمند است. از اهداف اين طرح مي توان به رشد همه جانبه ي دانش آموزان، ارتقاي توانايي هاي فردي، تشويق يادگيري و ارتقاي خلاقيت، افزايش مشارکت والدين، تغيير در برنامه درسي، الکترونيکي کردن محتوا، و ايجاد مديريت کارا و توانمند با استفاده از ابزار الکترونيکي اشاره کرد.
  در حال حاضر طرح در تعدادي از دبيرستان هاي تهران اجرا مي شود و ارزيابي در مورد طرح، مستلزم انجام پژوهش هاي دقيق است.
  منبع :
  اقتباس از مجله ي مدرسه فردا شماره 24 ، آبان 1386 – نوشته ي: دکتر محمد عطاران ، ام کلثوم جعفري حاجتي
  
  

براي دريافت مقاله مي توانيد روي عکس زير کليک نماييد.

back
طراحي شده توسط مرکز خدمات کامپيوتري دفتر برنامه ريزي و تاليف کتب درسي